Tamar Ben-Ami, Jevrejka-Izraelka koja je inspirisala neke od najpoznatijih pjesama palestinskog nacionalnog pjesnika, Mahmouda Darwisha, umrla je u 79. godini.
Tamar Ben-Ami je bila priznata koreografkinja, ali bi inače živjela anonimnim životom da nije činjenice da je Darwish, koji se često opisuje kao palestinski nacionalni pjesnik, u intervjuima u kasnoj mladosti priznao da je “Rita” u njegovim pjesmama poput “Rita i puška” i “Ritina zima” bila Izraelka po imenu Tamar Ben-Ami, koju je volio.
Ben-Ami opisuje njihov susret u dokumentarnom filmu iz 2014. godine „Zapiši, ja sam Arap“, koji je tako nazvan po prvom stihu Darwishove poznate pjesme iz 1964. godine, „Lična karta“. Ona je imala 16, a on 22 godine. Njihova privlačnost bila je romantična, a ne politička, iako su oboje bili aktivni u Izraelskoj komunističkoj partiji. Ali njihovu političku stvarnost bilo je nemoguće isključiti.
Ibtisam Mara'ana, palestinsko-izraelska dokumentarna rediteljica koja je snimila film “Zapiši, ja sam Arap”, dirljivo je govorila o Ben-Ami u izraelskom radijskom programu 25. februara, dan nakon njene smrti. Ben-Ami je dala intervju u istom programu samo tri mjeseca ranije. Obje žene su ponudile komentare koji su bili užasno tužni i duboko humani.
Ben-Ami je rekla da ju je duboko pogodila podudarnost njene bolesti i „strašnih događaja“ u Izraelu i Palestini. Rak kostiju joj je dijagnosticiran 7. oktobra 2023. godine, na dan napada Hamasa na Izrael, koji su doveli do rata u Gazi. „Živjela sam između nacionalnog i ličnog. Počela sam život s Arapinom, a završavam ga s Nijemcem“, rekla je, misleći na Darwisha i čovjeka koji joj je bio životni partner. „I oboje su anđeli.“
U filmu „Zapiši, ja sam Arapkinja“, Ben-Ami prvi put otkriva zbirku ljubavnih pisama koja joj je Darwish napisao 45 godina ranije. Pisma su napisana na tečnom i elegantnom hebrejskom jeziku, ali formalna i strastveno romantična.
Plivam u svjetlosti tvojih očiju. Naslanjam se na tvoje rame, jedem s tobom i stišćem tvoju ruku koja leži poput ptice u mom ruci , koja nema želju da odleti. Gdje bi odletjela? Od mene… tebi.
Ben-Ami je prekinuo njihovu vezu 1967. godine. Ekstremni tabu o arapsko-židovskoj romansi bio je previše za mladu ženu. U filmu ona bolno kaže da je krivila sebe, da nije bila dovoljno jaka da se “suoči s teškoćama” veze s Arapinom.
Darwish je otišao u egzil 1970. godine, nakon što je dva puta bio zatvoren prema izraelskom ratnom zakonu, koji je bio nametnut arapskim građanima do 1966. godine. Ben-Ami ga je posjetila u Parizu 1990-ih, na njegov poziv, nakon što ga je branila na izraelskoj televiziji od negodovanja zbog pjesme “Oni koji prolaze između prolaznih riječi”, koju je napisao u ljutnji 1987. godine, tokom Prve intifade. Do tada je Darwish već imao status rok zvijezde. Ali u Parizu ju je odbio rekavši: “Toliko je godina prošlo.” Vrijeme, politika i život su promijenili uloge: sada je on bio pragmatičar, a ona romantičarka. U intervjuu za Haaretz iz 2014. godine, Ben-Ami je navela Darwisha kao osobu koja je duboko utjecala na njenu kreativnost. Naučio ju je, rekla je, „da bude precizna u korištenju riječi“ i da opisuje iskustva „slikama i metaforama“. Dodala je: „Moja priča s Mahmoudom je također simbol izraelsko-palestinske priče.“ Prisustvovala je njegovoj komemoraciji u Ramallahu 2008. godine, položivši cvijeće na njegov nadgrobni spomenik.
